Thủ tục hải quan 2025 cho doanh nghiệp: Những điều cần biết

Trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng phát triển, việc tuân thủ đúng quy định xuất nhập khẩu trở thành yếu tố sống còn đối với doanh nghiệp. Với những thay đổi quan trọng vừa được ban hành năm 2025, hiểu rõ thủ tục hải quan hiện hành là điều vô cùng cần thiết để tránh rủi ro, tiết kiệm thời gian và chi phí. Bài viết dưới đây — dưới góc nhìn chuyên sâu của SNQ Global Logistics — sẽ giúp doanh nghiệp nắm vững các bước, giấy tờ cần thiết, cũng như lưu ý quan trọng để làm thủ tục hải quan theo đúng quy định mới nhất.

Những thay đổi mới 2025 ảnh hưởng đến thủ tục hải quan

Từ ngày 30/6/2025, Decree 167/2025/NĐ-CP được ban hành, sửa đổi bổ sung nội dung của Decree 08/2015/NĐ-CP — hướng dẫn thi hành Customs Law 2025 về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan.
Quy định có hiệu lực chính thức từ ngày 15/8/2025 (với một số điều khoản có hiệu lực từ 1/7/2025).
Một trong những nội dung đáng chú ý là sửa đổi đối tượng chịu thủ tục hải quan: bao gồm không chỉ hàng hóa xuất nhập khẩu, quá cảnh, mà còn cả ngoại tệ, kim loại quý, bưu phẩm, hành lý cá nhân,… khi qua biên giới.
Với mặt hàng xuất nhập khẩu “tại chỗ” (on-spot import/export) — tức hàng hoá giao nhận nội địa theo hợp đồng giữa doanh nghiệp Việt Nam và thương nhân nước ngoài — cũng phải thực hiện đầy đủ khai báo, thủ tục hải quan và chịu giám sát như hàng hóa xuất nhập khẩu thông thường.
Bên cạnh đó, từ năm 2025, Nhà nước đã cắt giảm 39 thủ tục hải quan không cần thiết và bãi bỏ 15 điều kiện kinh doanh dư thừa, nhằm tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp làm thủ tục xuất nhập khẩu.

Những thay đổi này đòi hỏi doanh nghiệp — đặc biệt doanh nghiệp nhập khẩu, xuất khẩu quy mô lớn — cần cập nhật quy trình, hoàn thiện hồ sơ và có hệ thống kiểm soát nội bộ phù hợp để đảm bảo tuân thủ pháp luật và thuận lợi trong thông quan.

Hồ sơ và giấy tờ cần chuẩn bị khi làm thủ tục hải quan

Khi thực hiện khai báo hải quan, doanh nghiệp thường cần chuẩn bị các loại giấy tờ và chứng từ sau:

Giấy phép kinh doanh + giấy chứng nhận đăng ký mã doanh nghiệp xuất nhập khẩu (nếu doanh nghiệp mới xuất nhập hàng hóa).
Hợp đồng thương mại (sales contract) giữa bên mua/bán.
Hóa đơn thương mại (commercial invoice) + bảng kê đóng gói hàng hóa (packing list).
Vận đơn (bill of lading), hoặc giấy tờ vận tải tương đương tùy phương thức vận chuyển.
Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (certificate of origin — C/O) nếu áp dụng ưu đãi thuế từ các hiệp định thương mại tự do.
Giấy phép nhập khẩu/ xuất khẩu nếu hàng hóa thuộc diện quản lý chuyên biệt (như hàng hóa nguy hiểm, hàng có điều kiện quản lý).
Các chứng từ thanh toán (nếu Hải quan cần kiểm tra trị giá), giấy chứng nhận kiểm định, chứng nhận chất lượng (nếu hàng hóa yêu cầu), báo cáo kiểm tra (nếu có), cùng các giấy tờ liên quan khác tùy từng lô hàng.

Doanh nghiệp cần lưu giữ hồ sơ đầy đủ, bởi trong nhiều trường hợp hàng hóa có thể bị kiểm tra sau thông quan.

Quy trình làm thủ tục hải quan theo 2025

1. Chuẩn bị hồ sơ & khai báo

Doanh nghiệp chuẩn bị đầy đủ hồ sơ như phần trên. Đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ theo hợp đồng gia công/thuê/cho mượn — cũng phải khai báo đầy đủ theo quy định mới.

Khai báo hải quan có thể thực hiện trước khi hàng đến cửa khẩu (nhập khẩu) hoặc trước khi hàng xuất đi. Theo quy định cũ, tờ khai nhập khẩu có thể khai trước 30 ngày, tờ khai xuất khẩu trước ít nhất 24 giờ, tuy nhiên doanh nghiệp cần kiểm tra lại thời hạn theo quy định hiện hành.

2. Kiểm tra — phân loại — phân vùng rủi ro

Sau khi nhận hồ sơ, cơ quan hải quan sẽ phân loại lô hàng theo tiêu chuẩn rủi ro: xét xem có thuộc diện kiểm tra chứng từ, kiểm tra thực tế hay đủ điều kiện thông quan nhanh. Với doanh nghiệp được công nhận là “doanh nghiệp ưu tiên”, nếu đáp ứng đầy đủ tiêu chí — hệ thống kiểm soát nội bộ, an ninh chuỗi cung ứng, minh bạch xuất nhập khẩu — có thể được hưởng ưu đãi: giảm thủ tục, giảm kiểm tra thực tế, thông quan nhanh hơn.

3. Xác định trị giá hải quan và nơi xác định giá

Một thay đổi quan trọng theo Decree 167/2025 là khái niệm “cửa khẩu xuất, cửa khẩu nhập đầu tiên” khi xác định trị giá hải quan — đặc biệt trong giao dịch giữa khu phi thuế quan và doanh nghiệp nội địa. Việc này ảnh hưởng đến cách tính thuế nhập khẩu, thuế xuất khẩu, và các khoản lệ phí liên quan.

4. Kiểm tra thực tế (nếu bị chọn) — thông quan & bàn giao hàng

Nếu lô hàng bị chọn kiểm tra thực tế, cơ quan hải quan sẽ tiến hành kiểm tra hàng hóa, đối chiếu thực tế với hồ sơ: số lượng, chủng loại, mô tả, HS Code, xuất xứ, chứng từ kèm theo. Nếu mọi thứ đúng và tuân thủ quy định, hàng sẽ được thông quan, doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế/ phí và nhận hàng.

Nếu doanh nghiệp đã được phê duyệt “ưu tiên”, nhiều bước kiểm tra có thể được đơn giản hóa hoặc bỏ bớt — giúp tiết kiệm thời gian, chi phí lưu kho.

Vì sao doanh nghiệp nên chọn SNQ Global Logistics để hỗ trợ thủ tục hải quan

Hiểu rõ quy định 2025: Với việc nhiều thay đổi được thực thi từ giữa 2025 — từ đối tượng hàng chịu kiểm tra, khai báo hàng tại chỗ, đến thay đổi trong xác định trị giá hải quan — SNQ Global Logistics theo sát sát sao các văn bản mới nhất, giúp bạn khai báo đúng, đủ, tránh rủi ro vi phạm.
Hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ chuyên sâu: Chúng tôi hướng dẫn doanh nghiệp chuẩn bị đầy đủ bộ chứng từ: hợp đồng, commercial invoice, packing list, vận đơn, C/O, giấy phép chuyên biệt nếu có — phù hợp từng loại hàng, từng lô.
Giúp doanh nghiệp tiếp cận ưu đãi doanh nghiệp ưu tiên: Nếu doanh nghiệp đáp ứng điều kiện — an ninh chuỗi cung ứng, minh bạch xuất nhập khẩu, tuân thủ thuế & pháp luật — SNQ hỗ trợ thủ tục đề nghị công nhận ưu tiên, giảm rủi ro và đẩy nhanh thời gian thông quan.
Tối ưu chi phí, thời gian & tránh trì hoãn: Với kinh nghiệm, mối quan hệ với hải quan, SNQ giúp bạn tránh các sai sót phổ biến (HS code sai, thiếu chứng từ, khai báo trị giá sai), vốn dễ dẫn đến phạt, giữ hàng, hoặc phải bổ sung thủ tục.

Những lưu ý doanh nghiệp cần quan tâm trong 2025

Đảm bảo hồ sơ khai báo đầy đủ, chính xác: sai HS code hoặc thiếu chứng từ dễ dẫn đến thuế sai, phạt, kiểm tra thực tế.
Nếu doanh nghiệp muốn hưởng ưu đãi “ưu tiên”, cần xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ: an ninh kho, vận tải, nhân sự, đối tác — theo yêu cầu mới của Decree 167/2025.
Với hàng xuất nhập khẩu tại chỗ (on-spot), cần khai báo và thực hiện thủ tục hải quan như hàng xuất nhập khẩu thông thường — không được “né” khai báo.
Cập nhật thường xuyên thay đổi pháp luật: vì quy định có thể tiếp tục điều chỉnh — đặc biệt với các ngành hàng có quản lý chuyên biệt, hoặc giao dịch phức tạp giữa khu phi thuế quan và doanh nghiệp nội địa.

Thị trường xuất nhập khẩu 2025 đang bước sang một giai đoạn mới với quy định chặt chẽ hơn nhưng cũng thuận lợi hơn cho doanh nghiệp nếu biết cách chuẩn bị. Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong xuất nhập khẩu, hiểu rõ thủ tục hải quan theo quy định mới là yếu tố quyết định để tránh rủi ro, tiết kiệm chi phí và tối ưu dòng chảy hàng hóa. Với kinh nghiệm và chuyên môn, SNQ Global Logistics sẵn sàng đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp hoàn tất thủ tục hải quan — từ việc chuẩn bị chứng từ, khai báo, đến xin ưu tiên thông quan — nhằm đảm bảo mọi lô hàng được thông suốt, nhanh chóng và đúng quy định.

>>> Tham khảo thêm bài viết:

Tìm kiếm Blog này

Thủ tục hải quan - SNQ Global Logistics